İLİŞKİ BAĞIMLILIĞI ÖLÇÜTLERİNİN RASCH MODELİYLE DEĞERLENDİRİLMESİ - Havaçeliği Atlam, Demet; Yüncü, Zeki; Totan, Tarık (Bağımlılık Dergisi, 2015)
Amaç: Araştırmada, DSM-IV’ün madde bağımlılığı tanı ölçütleri doğrultusunda partner ilişkilerindeki bağımlılığı değerlendirmek üzere önerilen 7 ölçütün Madde Tepki Kuramı kapsamında incelenmesi hedeflenmiştir. Yöntem: Ege Üniversitesi’nin tüm fakültelerinde eğitim alan öğrenciler fakülte ve sınıf düzeyine göre randomize edilmiştir. Araştırmada 1522 kişiye ulaşılmış, 1260’ı değerlendirilmiştir. Verilerin analizinde IRTPRO ve BILOG-MG programları kullanılmıştır. Bulgular: Bu araştırmada yer alan olguların 751’i (%59.6) kadın 509’u (%40.4) erkektir. Rasch modeli analizine göre, ilişki bağımlılığı ölçütlerden “bir ilişkiye zaman harcama” çoğunlukla “evet” olarak işaretlenmiştir (%66.5). Sonrasında, “yoksunlukla” ilgili ikinci ölçütün (%47.5) izlediği gözlenmiştir. Pearson korelasyon katsayılarının .22 ile .43 arasında Biserial madde korelasyonlarının ise .30 ile .53 arasında değiştiği bulunmuştur. İlişki bağımlılığı ile ilişkili ölçütlerin varyansları .66, standart hatası ise .71 olarak bulunmuştur. Bu bulgu, ölçütlere yönelik gözlenen farklılıkların t değerinin 1.96’dan (p< .05) düşük bulunduğuna ve bu sebeple de istatistiksel olarak anlamlı olmadığını işaret etmektedir (t1259 = .66/.71 = .93) Sonuç: Madde tepki kuramı kapsamında yürütülen Rasch modeline göre ölçme aracının genel anlamda güç bir ölçme aracı olduğu saptanmıştır. Genç yetişkinlerin “ilişki bağımlılığı”nı gösterme eğilimlerinin DSM-IV’ün madde bağımlılığı tanı ölçütleri doğrultusunda partner ilişkilerindeki bağımlılığı değerlendirmek üzere önerilen yedi ölçütünün madde analizine göre düşük olduğu sonucuna varılmıştır.