ALKOL KULLANIMINA BAĞLI BİLİŞSEL BOZULMALAR - Gimzal Gönentür, Aylan; Topçuoğlu, Volkan; Nurmedov, Serdar (Bağımlılık Dergisi, 2009)
Alkol, yaş, cinsiyet, kullanım süresi ve miktarı, beslenme durumu ve bireysel yatkınlıklara göre, belleği ve diğer bilişsel işlevleri değişen düzeylerde etkiler. Alkolün bellek dışında yürütücü işlevleri de olumsuz etkileyebilmesi nedeniyle alkolik hastalar bilişsel kusurlarının farkında olmayabilir. Bu durum alkol bağımlılarının bellek yakınmaları nedeniyle erken dönemde başvurmasını engelleyebilir. Alkolün merkezi sinir sistemi üzerindeki etkisi, alkolün ve metaboliti olan asetaldehidin doğrudan toksiketkilerine, tiamin eksikliğine ve karaciğer işlevlerindeki bozulmaya bağlıdır. DSM-IV'te tiamin eksikliğine bağlı alkolün yol açtığı kalıcı amnestik bozukluk (Korsakoff sendromu) ve alkolün yol açtığı kalıcı demans tanıları yer alır. Ancak tiamin eksikliği hem amneziye hem de demansa neden olabilir. Ayrıca, Korsakoff sendromunda hipokampus ve amigdala gibi diensefalon dışı bölgelerdeki nörokimyasal veya yapısal değişikliklerin tiamin eksikliğinden mi yoksa alkolün etkisinden mi kaynaklandığı belli değildir. Bu nedenle Korsakoff sendromu ile alkolik demansın ayırımı güçtür. Alkolik demansın kortikal veya subkortikal demans grubuna dahil edilemeyeceği, her iki demans tablosuna ait klinik belirti ve bulgular taşıdığı sonucuna varılmıştır. Bu durum, alkole bağlı bilişsel bozuklukların sınıflandırmasının gözden geçirilmesini gerektirir. Bunun yanında, alkole bağlı bilişsel bozuklukların asetilkolin esteraz inhibitörleri ve memantin gibi NMDA reseptör antagonistleri ile tedavisi üzerine deneyimler sınırlıdır.