HALLÜSİNOJEN KULLANIMIYLA İLİŞKİLİ AKUT VE KRONİK DURUMLAR İLE TEDAVİ YAKLAŞIMLARI - Öztürk, Özgür; Genç, Yasin; Odabaşıoğlu, Gürkan; Beyazyürek, Mansur (Bağımlılık Dergisi, 2007)
Psikodelik olarak da adlandırılan hallüsinojenler, kullanımları sonrasında kullanan kişide hallüsinasyon, illüzyon ve sanrı yaratan maddelerdir. Sentetik olabilecekleri gibi doğal olarak da bazı bitkilerin içeriğinde bulunabilmektedirler. Bu tür sentetik hallüsinojenlerin prototipi sayılan LSD ( liserjik asid dietil amid) 1938 yılında Albert Hoffman tarafından Sandoz laboratuarlarında keşfedilmiştir. Hallüsinojenler genelde oral yolla kullanılırlar, bu yolla emilimleri oldukça hızlı ve iyidir, arka arkaya kullanımda hızla tolerans ortaya çıktığından haftada bir kerenin üzerinde kullanım pek sık değildir. LSD’nin etkileri yaklaşık bir saat içinde başlar, 2-4 saat sonra pik düzeyine ulaşır ve kullanan kişi 10-12 saat sonra kullanım öncesi haline döner, bu sırada bir miktar disfori ve yorgunluk hissi eşlik eder. Kullanım sırasında hipertansiyon, piloereksiyon, midriyazis, hipertermi, hiperrefleksi gibi otonomik etkiler ortaya çıkabilir. Değişik hallusinojen maddeler arasında çapraz tolerans gelişebilir. Psikofarmakolojik açıdan, hallusinojenlerin etkileri beyinde azalmış serotonin sentez ve salınımıyla (turn over) açıklanmaktadır. 5HT2 reseptör antagonisti ilaçlarla hallüsinojenlerin etkileri inhibe edilebilmektedir. Hallüsinojenlerin insanlarda ölümcül dozu bilinmemekle birlikte güvenli doz aralığının oldukça geniş olduğu söylenebilir, hallüsinojen kullanımına bağlı ölümler sıklıkla , madde etkisi altındaki algı bozukluklarına bağlı ortaya çıkan kazalarla olmaktadır. Kronik hallüsinojen kullanımına bağlı oluşan mistik-büyüsel düşünme biçimi, özellikle ergenlerde kalıcı kişilik değişiklikleri ve buna bağlı sosyal içe çekilmeye neden olabilmektedir. Bu tür vakalarda uzun süreli psikoterapi endikasyonu vardır.